HANDS4EVENTS
600+ termen

Het grote
crew-woordenboek

600+ woorden uit de wereld van podiumbouw, crew en live entertainment. Verzameld op de werkvloer, uitgelegd zonder omwegen. Mis je een woord? Stuur het in.

Stuur een woord in

618 van 618 woorden

013

Venues

De Tilburgse poptempel, geliefd bij bands en berucht om zijn goede zaalklank.

32A

Stroom & techniek

De rode vijfpolige stekker die je overal ziet hangen. Crewslang meet vermogen in stekkerkleur.

A-ploeg

Functies & ploeg

De vaste kern die de moeilijkste klussen krijgt. Iedereen wil erin, weinigen beseffen hoeveel jaren dat kost.

Aarding

Stroom & techniek

De verbinding met de aarde die fouten veilig afvoert. Onzichtbaar tot het ertoe doet.

Accor Arena

Venues

De grote Parijse arena in Bercy, met het gras op de schuine wanden.

Accreditatie

Werf & logistiek

Het systeem van passen en bandjes dat bepaalt wie waar binnen mag. Vooraf aangevraagd, ter plaatse afgehaald, en de bron van negentig procent van alle discussies aan de crew-ingang.

ACL

Licht

Aircraft Landing Light: de vliegtuiglandingslamp die in de jaren zeventig door rockshows werd geadopteerd voor zijn messcherp smalle bundel. De voorvader van elke beam, meestal in bundels van vier of acht gemonteerd.

Adamson

Bedrijven & merken

Canadese speakerbouwer met een trouwe schare fans onder festivaltechnici, bekend van de E-serie arrays.

Adresseren

Licht

Elk toestel zijn DMX-adres geven zodat de tafel weet wie wie is.

Advance

Werf & logistiek

De voorbereiding van een show op papier: alle afspraken tussen productie en venue voor er ook maar één case rolt.

AFAS Live

Venues

Amsterdamse concertzaal naast de Johan Cruijff ArenA, voorheen de Heineken Music Hall.

Afbraak

Festival & terrein

Het spiegelbeeld: alles weer plat en weg, meestal in een derde van de tijd.

Airburst

Special effects & pyro

Pyro-effect dat hoog in de lucht ontploft in een korte flits van vonken, zonder dat er iets naar beneden dwarrelt. Het binnenzaal-alternatief voor echt vuurwerk.

Allen & Heath

Bedrijven & merken

Britse tafelbouwer die van de kleine club tot de festivalstage aanwezig is, bekend van de dLive-serie en bij dj's van de Xone-mixers.

Ampco Flashlight

Bedrijven & merken

Grote Nederlandse productiepartner voor licht, geluid en rigging in theater en events.

Ancienne Belgique

Ancienne Belgique

Venues

De AB: het Brusselse poptempeltje met wereldreputatie en een van de beste klanken van het land.

Ancienne Belgique van het noorden

Venues

Zo noemen sommigen het Groningse De Oosterpoort. Discussie op eigen risico.

Apex

Rigging & constructie

De nok, het hoogste punt van een podiumdak. Vaak het eerste wat je van een festival ziet opdoemen boven de bomen.

Arf & Yes

Bedrijven & merken

Gents productiebedrijf met decennia festival- en toergeschiedenis op de teller.

Artist liaison

Functies & ploeg

Begeleidt artiesten van aankomst tot vertrek: vervoer, green room, tijdschema en de honderd kleine vragen daartussen. Half gastheer, half diplomaat, altijd bereikbaar.

Astera

Bedrijven & merken

Maker van de draadloze, op batterij werkende LED-buizen en spots die je overal kan neerleggen waar geen stroom ligt. In enkele jaren van gadget tot standaardgereedschap op elke set gegroeid.

Automation operator

Functies & ploeg

Bedient de computergestuurde motoren die podiumdelen, decors en artiesten laten bewegen of vliegen. Werkt met dubbele veiligheidssystemen en een deadman-knop, want wat beweegt boven mensen mag nooit alleen aan software toevertrouwd worden.

Avant-scène

Theater

De strook toneel vóór het doek, het dichtst bij het publiek.

Avolites

Bedrijven & merken

Brits lichttafel- en dimmermerk met een trouwe aanhang in clubs en toneeltorens.

Ayrton

Bedrijven & merken

Frans lichtmerk dat de laatste jaren de grote tours veroverde met krachtige LED-toestellen.

B-rig

Werf & logistiek

De tweede, vaak lichtere versie van de showproductie voor zalen of festivals waar het volledige A-rig niet past of niet raakt. Zelfde show in de geest, minder camions in de praktijk.

Backdrop

Rigging & constructie

Het grote doek achteraan het podium, met artwork of gewoon zwart.

Backing tracks

Geluid

Vooraf opgenomen sporen die live meespelen met de band: extra koren, synths, orkestlagen. Van stiekem taboe naar open standaardpraktijk, al blijft de discussie erover een campfire-klassieker onder technici.

Backline

Geluid

De instrumenten en versterkers van de band zelf. Wordt door backliners behandeld als kroonjuwelen, want dat zijn het.

Backliner

Functies & ploeg

Bouwt de backline op en af: versterkers, drums, keyboards. Werkt dicht bij de band en hun kostbaarste speelgoed.

Backstage

Werf & logistiek

Alles achter het podium waar het publiek niet komt. Minder glamoureus dan mensen denken, meer tyraps ook.

Backstage-pas

Festival & terrein

Het bandje of de pas die achter de schermen toegang geeft. Impressioneert schoonfamilie meer dan crew.

Bahco

Materiaal & gereedschap

De merknaam die synoniem werd voor de verstelbare sleutel. Zweedse degelijkheid aan elke rigger-riem.

Ballast

Rigging & constructie

Gewichten (beton, water, staal) die een constructie tegen wind en zwaartekracht verankeren.

Balletvloer

Theater

De rolbare dansvloer die over het podium gelegd en getapet wordt. Het tapen is een ambacht op zich.

Barco

Video & AV

De Belgische wereldspeler in projectie- en beeldtechnologie, uit Kortrijk. Fierheid van eigen bodem.

Barco (merk)

Bedrijven & merken

Zie ook bij video: Belgische beeldtechnologie van wereldformaat, uit Kortrijk.

Barndoor

Licht

De vier zwarte kleppen voor op een fresnel of blinder, genoemd naar hun gelijkenis met staldeuren. Mee de eenvoudigste en oudste manier om licht tegen te houden waar je het niet wil.

Basejack

Rigging & constructie

De verstelbare voet onder een toren of steiger om oneffen vloeren op te vangen.

Basement

Rigging & constructie

De ruimte onder het podium, vol stroom, kabels en soms een verdwaalde crewman met een boterham.

Basket

Rigging & constructie

Riggingtechniek waarbij een spanset of steel dubbel rond een balk wordt gelegd zodat de last in een soort mandje hangt. Verdeelt de krachten anders dan een choke, en het verschil kennen is precies waarom riggers een attest hebben.

Beam

Licht

Toestel met een messcherpe smalle bundel die door haze snijdt. Het zwaard van elke festivalset.

Beam clamp

Rigging & constructie

Klem die op de flens van een stalen balk grijpt en zo een riggingpunt maakt waar er geen oog of gat is. Onmisbaar in oudere zalen en beurshallen waar het dak nooit voor shows ontworpen is.

Beamer

Video & AV

De projector. In het vak spreekt men van projectie, op de werf van den beamer.

Best boy

Functies & ploeg

De rechterhand van de gaffer op filmsets, verantwoordelijk voor materiaal, planning en ploeg. Een van de mooiste anachronismen op elke aftiteling: ook een vrouw in die rol heet best boy.

Black box

Theater

Een vlakkevloerzaal, zwart en flexibel, waar publiek en spel telkens anders opgesteld kunnen worden.

Blacklight

Licht

UV-licht dat witte en fluorescerende materialen laat opgloeien in het donker. Van theatertruc tot clubklassieker, en de reden dat je witte T-shirt paars oplicht.

Blackout

Licht

Alles donker, in één keer. Het meest dramatische knopje van de tafel.

Blinder

Licht

Rij warme lampen die het publiek verblindt op het refrein. Subtiliteit is niet het doel.

Boom

Venues

Het stadje aan de Rupel dat elke zomer Tomorrowland ontvangt in park De Schorre.

Border

Rigging & constructie

Horizontale doekstrook die de bovenkant van het podiumbeeld afsnijdt en techniek verbergt.

Botten

Festival & terrein

Rubberlaarzen, het officiële festivalschoeisel van de Lage Landen zodra het regent. Wie op de weide werkt, heeft er altijd een paar in de camion staan, naast de veiligheidsschoenen.

Bourla

Venues

De negentiende-eeuwse Antwerpse schouwburg met de beroemde gevel, thuis van Toneelhuis. Een van de laatste theaters van Europa met historische toneelmachinerie boven en onder de vloer.

Brandscherm

Theater

Het zware scherm dat toneel en zaal scheidt bij brand. Wordt elke speeldag getest, hopelijk nooit gebruikt.

Break a leg

Theater

De Engelstalige variant: wens iemand een gebroken been en alles komt goed.

Bridle

Rigging & constructie

Een V-vormige ophanging met twee staalkabels om een punt precies op de juiste plek te krijgen.

Brompton

Bedrijven & merken

Britse specialist in LED-processing: de kastjes die bepalen hoe strak en kleurecht een videowand oogt. In de xR- en tourwereld de gouden standaard.

Buggy

Festival & terrein

Zie golfkar, maar stoerder en met meer modder.

Bunk

Werf & logistiek

Jouw slaapcabine in de nightliner, ongeveer zo groot als een flinke boekenplank. Met gordijntje, leeslampje en oordoppen wordt het na week twee een paleis.

Busking

Licht

Een lichtshow live improviseren zonder voorgeprogrammeerde cues, met de vingers op de faders zoals een muzikant op zijn instrument. De koningsdiscipline van clubs en festivals waar je de setlist pas hoort als ze gespeeld wordt.

Buspull

Werf & logistiek

Het moment waarop de tourbus vertrekt. De ultieme deadline van elke load-out.

Buyout

Werf & logistiek

Geldbedrag in plaats van catering: als de productie geen warme maaltijd voorziet, krijg je een buyout om zelf eten te regelen. De eeuwige discussie: is een goeie catering meer waard dan cash?

Call time

Werf & logistiek

Het uur waarop je verwacht wordt. Vijf minuten vroeger is op tijd.

Callsheet

Werf & logistiek

Het overzicht met aanvangsuren per functie. Jouw call is heilig: te laat komen bestaat niet in dit vak.

Camera crane

Video & AV

De kraanarm met camera die over het publiek zweeft voor de mooie shots.

Camion

Werf & logistiek

De vrachtwagen. Het heilige middelpunt van elke load-in: alles komt eruit, alles moet er weer in.

Cans

Geluid

Crewslang voor de intercom-koptelefoon.

Capitole Gent

Venues

Gents theater voor musicals, comedy en concerten met pluche en geschiedenis.

Case

Case

Werf & logistiek

Kort voor flightcase: de gepantserde koffer op wielen waarin al het materiaal reist. Lees ook onze blog erover.

Case-tetris

Uitdrukkingen & crewhumor

De kunst van het perfect inladen. De loader die het truckpack in één keer klopt, drinkt gratis.

Catering

Werf & logistiek

De crewkantine van de productie. Het moreel van een werf staat of valt met de kwaliteit ervan.

CEE

CEE

Stroom & techniek

De rode en blauwe industriestekkers, van 16A tot 125A. De standaard krachtstroom van elke werf.

Chain hoist

Rigging & constructie

De Engelse naam van de takel. CM Lodestar is er de beroemdste van.

ChainMaster

Bedrijven & merken

Duitse takelfabrikant, de Europese tegenhanger in het hijswerk.

ChamSys

Bedrijven & merken

Britse maker van de MagicQ-lichttafels, het betaalbare en veelzijdige alternatief in een wereld die door grandMA gedomineerd wordt.

Changement

Theater

De decorwissel tussen scènes. In het donker, in stilte, in looppas.

Changement à vue

Theater

Decorwissel in het zicht van het publiek, als deel van de voorstelling.

Changeover

Werf & logistiek

De wissel tussen twee acts op hetzelfde podium. Georganiseerde chaos met een stopwatch ernaast.

Chauvet

Bedrijven & merken

Amerikaans lichtmerk, van instapklasse tot professionele tourtoestellen.

Check one two

Uitdrukkingen & crewhumor

De universele microfoontest, in elke taal ter wereld dezelfde drie woorden. Waarom één en twee en zelden drie? Omdat tegen dan de gain goed staat.

Cheeseborough

Rigging & constructie

De draaibare dubbelklem waarmee twee buizen in elke hoek aan elkaar kunnen. Spreek uit zoals je wil, iedereen begrijpt je.

Choke

Rigging & constructie

Aanslagtechniek waarbij de spanset of steel zichzelf rond de balk of truss vastsnoert. Snel en stevig, maar de knik in de band vermindert de toegelaten werklast, en dat rekent een rigger altijd mee.

Cirque Royal

Venues

De ronde Brusselse zaal die ooit echt een circus was. Vandaag concerten, comedy en dans in een amfitheater met geschiedenis.

Clair Global

Bedrijven & merken

Amerikaans familiebedrijf dat uitgroeide tot de grootste geluidsleverancier van de toerwereld. Wie de stadiontour van een wereldster bezoekt, hoort met grote kans hun systemen en netwerken.

Clay Paky

Bedrijven & merken

Italiaans lichtmerk dat met de Sharpy de beam-revolutie ontketende.

ClearCom

Bedrijven & merken

Amerikaans intercommerk, samen met Riedel de stem in elk crew-oor.

Clicktrack

Geluid

De metronoom in de oortjes van de band die alles strak op tempo houdt, onmisbaar zodra video, licht of pyro op timecode meelopen. Het publiek hoort hem nooit, de drummer hoort niets anders.

Climber

Functies & ploeg

Crewlid dat gecertificeerd op hoogte klimt, in het staal of aan torens.

Close enough for rock 'n' roll

Uitdrukkingen & crewhumor

Het is niet perfect, maar het werkt en de show kan door. Ontstaan onder gitaristen over stemmen (goed genoeg gestemd voor rock), en uitgegroeid tot de universele crew-zin voor charmante imperfectie. Nazareth noemde er in 1976 zelfs een album naar.

CO2-jet

Special effects & pyro

Het kanon dat een witte pluim ijskoude CO2 de lucht in blaast, dat kenmerkende sissende schot op elke drop. Spectaculair, relatief veilig en meteen weer weg, daarom zo geliefd in dance-shows.

Coachella

Venues

Het festival in de Californische woestijn dat mode, pop en influencers samenbrengt. Twee identieke weekends na elkaar, dus de volledige productie blijft een week staan: een luxe die crews elders zelden kennen.

Cold spark

Special effects & pyro

Machine die een fontein van koude vonken maakt zonder open vlam, ook bekend onder de merknaam Sparkular. Voelbaar minder heet dan klassieke pyro en daardoor in meer zalen toegelaten, maar nog altijd geen speelgoed.

Columbus McKinnon

Bedrijven & merken

Amerikaanse fabrikant van de CM Lodestar, de beroemdste kettingtakel van de sector.

Comet

Special effects & pyro

Pyro-effect dat als een vurige komeet omhoog schiet en uitdooft. Vaak in reeksen afgevuurd op de climax van een nummer.

Compound

Festival & terrein

Het afgesloten werkgedeelte van de site: productie, opslag, crew catering.

Compressor

Geluid

Maakt luide passages stiller en houdt zo de mix onder controle.

Concertgebouw Brugge

Venues

De strakke rode concertzaal aan het Zand, gebouwd in 2002 toen Brugge culturele hoofdstad was. Akoestiek van wereldklasse in een stad die vooral om zijn middeleeuwen bekendstaat.

Confettikanon

Special effects & pyro

Schiet kilo's confetti over het publiek, met perslucht of CO2. Klinkt feestelijk, en dat is het ook, tot de load-out begint en iemand het allemaal moet opvegen. Er bestaan zelfs biologisch afbreekbare varianten voor festivals.

Confidence monitor

Video & AV

Het scherm vooraan het podium waarop de artiest tekst of cues ziet. Het best bewaarde geheim van menig zanger.

Content

Video & AV

Alles wat op de schermen speelt: animaties, camerabeeld, logo's. Zonder content is een LED-wand een dure muur.

Coulissen

Theater

De zijkanten van het toneel waar gewacht, gewisseld en gefluisterd wordt.

Cour en jardin

Theater

De Franse toneelaanduiding voor links en rechts, vanuit de zaal bekeken. Onthouden: Jezus (jardin) links, crucifix (cour) rechts, zeggen de Fransen.

Crew call

Werf & logistiek

Het verzamelmoment van de crew voor de briefing. Wie de crew call mist, mist alles.

Crew camping

Festival & terrein

Waar de festivalcrew slaapt. De term slaapt is rekbaar.

Crew-koffie

Uitdrukkingen & crewhumor

Sterk, zwart en op temperatuur van de thermos. Kwaliteit stijgt met de graad van de nachtshift.

Crewchief

Functies & ploeg

De ploegbaas op de vloer. Eén aanspreekpunt voor de productie, ogen in de rug voor de ploeg.

Crowdsurfen

Festival & terrein

Op handen van het publiek naar voren rollen tot de security je aan de barrier opvangt. Voor het publiek een sport, voor de barrier-ploeg een lopende band met armen.

Cryo

Special effects & pyro

Verzamelnaam voor alle effecten met vloeibare CO2 of stikstof: jets, low fog en ijskoude rookgordijnen. Genoemd naar het Griekse woord voor koude.

Cue

Licht

Een geprogrammeerde lichtstand of overgang. De show is een ketting van cues, afgeroepen door de showcaller.

Cue-to-cue

Theater

Repetitievorm waarbij alleen de technische overgangen worden doorlopen en de scènes ertussen worden overgeslagen. Van cue naar cue springen dus: saai voor acteurs, goud voor techniek.

Curfew

Werf & logistiek

Het uur waarop de muziek wettelijk uit moet. Daarna begint voor de crew het echte werk.

Curtain call

Theater

Het slotapplaus waarbij de cast in vaste volgorde komt groeten. Tot in de seconde gerepeteerd, want ook buigen is regie.

d&b audiotechnik

Bedrijven & merken

Duitse fabrikant van geluidssystemen met cultstatus onder systeemtechnici.

Dagcaptain

Functies & ploeg

De crewchief van dienst voor die specifieke dag of shift.

Dante

Geluid

De netwerkstandaard die tientallen audiokanalen over één netwerkkabel stuurt. Waar vroeger een multikabel zo dik als een arm lag, ligt nu een netwerklijntje, en de systeemtechnicus heeft er een switch-diploma bij gekregen.

Dark day

Uitdrukkingen & crewhumor

Een dag zonder voorstelling tijdens een tour of reeks. Voor crew: wasdag.

Day sheet

Werf & logistiek

Het dagschema van een tourproductie: wie doet wat, waar en wanneer, van load-in tot buspull.

dB

Geluid

Decibel: de maat van geluidsdruk. Ook de reden dat er geluidsnormen en oordoppen bestaan.

De golden hour

Uitdrukkingen & crewhumor

Niet die van fotografen: het eerste uur van de load-out, wanneer alles tegelijk naar beneden komt en de ploeg vliegt.

De Roma

Venues

De gerestaureerde Borgerhoutse cinema die uitgroeide tot geliefde concertzaal, gedragen door vrijwilligers.

De Schorre

Venues

Het provinciaal domein in Boom waar Tomorrowland zijn decor bouwt.

De sneltrekker

Uitdrukkingen & crewhumor

Crewlid dat spanbanden sneller lost dan zijn schaduw. Elke ploeg heeft er één.

De verloren imbus

Uitdrukkingen & crewhumor

De mythische inbussleutel die elke werf opslokt. Er is er altijd exact één te weinig.

De werf vergeet niets

Uitdrukkingen & crewhumor

Wie slordig bouwt, breekt dubbel zo lang af. Oude wijsheid, dagelijks bevestigd.

Deadhang

Rigging & constructie

Een last die recht naar beneden aan één punt hangt, zonder bridle.

Delay

Geluid

Als effect: echo. Als systeem: de vertraging waarmee verre speakers gelijk lopen met het podium.

Delay tower

Rigging & constructie

Toren halfweg het publiek met extra speakers, zodat ook de laatste rij op tijd de kick hoort.

Derniere

Theater

De allerlaatste voorstelling van een reeks. Traditioneel met grappen die nergens anders mochten.

DI

Geluid

De DI-box zet een instrumentsignaal om naar een microfoonlijn. Klein doosje, dagelijkse redder.

DiGiCo

Bedrijven & merken

Britse fabrikant van digitale mengtafels die je aan zowat elke grote FOH ziet staan.

Dimmer

Licht

Regelt de spanning naar conventionele lampen. Vroeger hele racks vol, nu grotendeels vervangen door LED.

Dimmer city

Licht

De verzamelplek backstage waar dimmers en stroomverdeling samenkomen. Warm, zoemend en verboden terrein voor koffie.

Disguise

Bedrijven & merken

Maker van de media servers die complexe videoshows en xR-studio's aansturen.

DMX

Licht

Het stuursignaal waarmee lichttafels toestellen aansturen. 512 kanalen per lijn, discussies gratis.

Dock

Werf & logistiek

De laadkade. De plek waar camions, cases en crew elkaar vinden, en waar het altijd tocht.

Doek

Theater

Het voordoek. Doek op is beginnen, doek dicht is buigen.

Dolly

Werf & logistiek

Laag karretje op wielen om zware of logge stukken te verplaatsen.

Dolly track

Video & AV

De rails waarop een camera vloeiend meerijdt.

Doorloop

Theater

Een repetitie waarin de hele voorstelling aan één stuk gespeeld wordt.

Doors

Werf & logistiek

Het moment waarop het publiek binnen mag. Alles wat dan nog niet klaar is, wordt zenuwachtig afgewerkt.

Doublure

Theater

De vervanger die een rol volledig instudeert om in te vallen bij ziekte, in het Engels de understudy. Speelt soms maandenlang nooit, en moet dan op één telefoontje klaarstaan om de avond te redden.

Doughty

Bedrijven & merken

Zie ook bij materiaal: Britse fabrikant van klemmen, haken en statieven.

Doughty-klem

Materiaal & gereedschap

Bekende Britse fabrikant van klemmen en haken voor licht en rigging.

Dour

Venues

Het festival in de Waalse heuvels dat uitgroeide tot een van de grootste alternatieve en elektronische festivals van Europa. Zeven podia, een week werk, en stof of modder naargelang de hemel beslist.

Down-rigger

Functies & ploeg

De rigger die beneden de punten voorbereidt en de takels aanslaat.

Draaitoneel

Theater

De ronde schijf in de toneelvloer die al draaiend van decor wisselt terwijl de scène doorloopt, in het Engels de revolve. Beroemd geworden door musicals als Les Misérables, gevreesd door iedereen die er ooit een kabel onder kwijtspeelde.

Dresser

Functies & ploeg

Helpt artiesten bij snelle kostuumwissels. Seconden tellen, ritsen klemmen nooit twee keer.

Droneshow

Special effects & pyro

Honderden verlichte drones die samen figuren in de nachtlucht vormen, het stille alternatief voor vuurwerk. Achter elke vloeiende beweging zit een piloot, een back-up piloot en een berg luchtvaartpapierwerk.

Drum tech

Functies & ploeg

De technicus die het drumstel opbouwt, stemt en onderhoudt. Kent elke vleugelmoer bij naam.

Drumfill

Geluid

De monitorstack bij de drummer, vaak met eigen sub. Drummers houden van voelen.

Early is on time, on time is late, late is a no show

Uitdrukkingen & crewhumor

De tijdsfilosofie van dit vak in één zin: wie te vroeg komt, is op tijd; wie stipt komt, is eigenlijk al laat; wie te laat komt, wordt niet meer gebeld. Afgeleid van de beroemde Lombardi Time uit de sportwereld, maar nergens zo hard van toepassing als aan een dock om zes uur.

Eat when you can, sleep when you can

Uitdrukkingen & crewhumor

Toerwijsheid met legerroots: maaltijden en slaap komen niet wanneer jij wil, maar wanneer het schema het toelaat. Dus eet als er eten staat en slaap als er niets van je verwacht wordt, want straks kan het niet meer.

Eén camion is geen camion

Uitdrukkingen & crewhumor

Werfwijsheid: er komt er altijd nog één. En daarna nog één.

Eerst de zaal, dan de zetel

Uitdrukkingen & crewhumor

Pas naar huis als de werf proper en de camion dicht is.

Eerst denken, dan sleuren

Uitdrukkingen & crewhumor

De samenvatting van elke veiligheidsopleiding in vier woorden.

Elation

Bedrijven & merken

Amerikaans lichtmerk dat de laatste jaren stevig terrein wint op tours en tv-shows, zusterbedrijf van Obsidian-tafels.

Elbphilharmonie

Elbphilharmonie

Venues

De Hamburgse concertzaal op de oude pakhuizen. Akoestisch wonder, logistieke uitdaging.

EML Productions

Bedrijven & merken

Belgisch productiehuis voor licht, geluid en video op festivals en events.

Engelse sleutel

Materiaal & gereedschap

De verstelbare moersleutel, in crewtaal ook de bahco. Riggers dragen hem aan een koordje, en dat is geen mode.

EQ

Geluid

De klankregeling per kanaal of systeem: frequenties bijsturen tot het klopt.

ETC

Bedrijven & merken

Amerikaanse fabrikant van theaterverlichting en de Source Four-profiel, de klassieker in elke schouwburg.

Ethias Arena

Venues

De grote hal in Hasselt (Trixxo Arena), thuishaven van arena-shows in Limburg.

Eurotruss

Bedrijven & merken

Eveneens Nederlandse trussbouwer, tweede helft van het eeuwige truss-duel.

Evacuatieplan

Festival & terrein

Het plan om de site veilig leeg te krijgen bij noodweer of incident. Bestaat altijd, gebruikt zelden, gerepeteerd wel.

Everything is heavier at 3am

Uitdrukkingen & crewhumor

Natuurkundig onbewezen, door elke crew ter wereld bevestigd: dezelfde case die om negen uur licht aanvoelde, weegt om drie uur dubbel. Vermoeidheid is de zwaarste lading van de nacht.

Fantoomvoeding

Geluid

De 48 volt die condensatormicrofoons via de kabel voedt. Onzichtbaar, onmisbaar.

Fase

Stroom & techniek

Eén van de drie geleiders van krachtstroom. Fasen gelijk verdelen is stille vakkennis.

Feedback

Geluid

Het rondzingen tussen microfoon en speaker. De vijand van elke monitortechnicus.

Festivalbandje

Festival & terrein

Zie wristband. Verzamelaars dragen ze tot ze er vanzelf afvallen.

Festivalvoeten

Uitdrukkingen & crewhumor

De toestand van je voeten na drie dagen weide. Zie ook: onze veiligheidsschoenengids.

Fier

Uitdrukkingen & crewhumor

Wat wij zijn op elke werf die netjes en veilig wordt opgeleverd. Staat ook gewoon in onze mails, vraag maar aan de crew.

First in, last out

Uitdrukkingen & crewhumor

De kortste beschrijving van het crewbestaan: als eerste op de werf, als laatste eraf. Het publiek ziet twee uur show, de crew leeft er achttien omheen.

Fix it in post

Uitdrukkingen & crewhumor

De videoversie van hetzelfde uitstel: we lossen het wel op in de postproductie. De montagekamer als biechtstoel van alles wat op de set misliep.

Fixture

Licht

Het Engelse verzamelwoord voor een lichttoestel.

Flame jet

Special effects & pyro

De vlammenwerper van de showwereld: een gecontroleerde gasvlam die metershoog de lucht in schiet. Je voelt de warmte tot diep in het publiek, en dat is exact de bedoeling.

Flanders Expo

Venues

Het Gentse beurscomplex waar hallen in enkele dagen veranderen in concertzalen of beursvloeren.

Floor package

Licht

De toestellen die op de vloer staan in plaats van in de truss. Snel geplaatst, snel omvergelopen.

Fluohesje

Materiaal & gereedschap

Verplicht op werven met verkeer en machines. Onflatteus en onmisbaar.

Flyman

Functies & ploeg

De technicus die in het theater de trekken bedient en decors vliegensvlug laat stijgen en dalen. Een vak van timing en gevoel: een doek te vroeg is even erg als een doek te laat.

Focus

Licht

Elke spot exact richten op zijn doel. Gebeurt op de ladder, in de hoogwerker of via de tafel.

FOH

FOH

Geluid

Front of house: de mixplek midden in de zaal, en bij uitbreiding de technicus die er staat.

FOH-technicus

Functies & ploeg

De geluidstechnicus aan de front of house-tafel, midden in de zaal. Mixt wat het publiek hoort.

FOH-toren

Festival & terrein

De toren midden in het publiek met geluid, licht en videoregie.

Followspot

Licht

Het volgspot dat de artiest volgt. Groot kanon, kleine stoel, veel verantwoordelijkheid.

Followspot call

Licht

De intercomlijn waarop de operator hoort wie hij moet volgen en in welke kleur.

Followspot-operator

Functies & ploeg

Bedient het volgspot en houdt de artiest letterlijk in het licht. Boven in de zaal, uren aan een stuk gefocust.

Forker

Forker

Functies & ploeg

Heftruckchauffeur, met attest. De koning van het dock.

Foyer

Theater

De publieksruimte voor en na de voorstelling. Waar de recensies mondeling geschreven worden.

Freelancer

Functies & ploeg

Zelfstandige technicus of crew die per productie werkt. De helft van deze sector draait erop.

Frequentiemanagement

Geluid

Het plannen en bewaken van alle draadloze frequenties op een productie zodat microfoons, in-ears en intercom elkaar niet storen. Sinds de veiling van radiofrequenties aan telecombedrijven een steeds krapper puzzeltje, en op grote festivals een voltijdse job.

Fresnel

Fresnel

Licht

Spot met getrapte lens en zachte rand. Genoemd naar de Franse ingenieur van de vuurtorenlens.

Fries

Theater

Doekstrook die de bovenzijde van het toneelbeeld afwerkt.

Front fill

Geluid

De kleine speakers op de podiumrand voor de eerste rijen, die te dicht staan om de grote hangende PA goed te horen. Zonder front fill hoort rij één vooral drums en gitaarversterkers, met front fill horen ze de show.

Front licht

Licht

Licht van voren dat gezichten leesbaar maakt. Zonder front licht geen expressie, hoe mooi de rest ook is.

Front truss

Rigging & constructie

De truss vooraan boven het podium, met het belangrijkste front-licht.

Funktion-One

Bedrijven & merken

Britse cultspeakers van Tony Andrews, gebouwd voor clubs en dancefestivals. Herkenbaar aan de reusachtige hoorns en aanbeden door bassliefhebbers wereldwijd.

Gaas

Rigging & constructie

Doorzichtig gaasdoek voor projecties of om decor te verhullen tot het juiste moment.

Gaffa

Gaffa

Materiaal & gereedschap

De stoffen tape die alles tijdelijk permanent maakt. Zwart voor podium, fluo voor markering, zilver voor wie durft.

Gaffa lost alles op

Uitdrukkingen & crewhumor

Behalve wat tyraps oplossen. Samen zijn ze de duct-tape-diplomatie van het vak.

Gaffer

Functies & ploeg

In de film- en tv-wereld de chef elektriciteit, verantwoordelijk voor al het licht op de set. Het woord kruist steeds vaker de eventwereld binnen. En ja, de tape is naar dit vak genoemd, niet omgekeerd.

Gain

Geluid

De ingangsversterking van een kanaal. Goed gezet is het fundament, slecht gezet hoort iedereen het.

Gastenlijst

Werf & logistiek

De lijst met namen aan de deur. Sta je er niet op, dan besta je niet.

Gehoorbescherming

Geluid

Oordoppen of otoplastieken. Wie elke week naast een PA staat, draagt ze. Punt.

Gel

Licht

De kleurfilter voor conventionele spots. In het Nederlands ook gewoon kleurfilter, in de zak altijd gekreukt.

Generale

Theater

De laatste doorloop voor de première, in principe zonder stoppen. In principe.

Genie

Bedrijven & merken

Amerikaanse fabrikant van hoogwerkers en materiaalliften waarvan de naam op de werf generiek werd: even de genie halen betekent zelden dat er een geest aan te pas komt.

Genlock

Video & AV

Alle camera's en schermen op dezelfde klok laten lopen zodat niets uit sync loopt.

Genny

Stroom & techniek

De generator. Op festivals de hartslag van de hele site, letterlijk hoorbaar.

Gerb

Special effects & pyro

Het klassieke pyro-effect: een fontein van vonken die recht omhoog spuit vanaf de podiumrand of de truss. Verkrijgbaar in verschillende hoogtes en brandtijden, en het moment waarop elke fotograaf in de pit afdrukt.

Gerriets

Bedrijven & merken

Duitse theaterdoekenreus: van molton tot horizondoeken en projectiedoek per kilometer. Al sinds 1946 hofleverancier van schouwburgen wereldwijd.

Get-in / get-out

Werf & logistiek

De Britse termen voor load-in en load-out. Zelfde zweet, andere tongval.

Ghost light

Ghost light

Theater

De ene lamp die brandt op een leeg toneel als iedereen weg is. Traditie, veiligheid en een beetje bijgeloof.

Glastonbury

Venues

Het legendarische Britse festival op de boerderij van de familie Eavis in Somerset: een tijdelijke stad van tweehonderdduizend mensen, modder inbegrepen. De Pyramid Stage is misschien wel het beroemdste festivalpodium ter wereld.

Glasvezel

Video & AV

De kabel die signalen als licht transporteert: dun, licht en immuun voor storing. Moderne producties sturen er complete videowanden en tientallen camerabeelden over, waar vroeger een goot vol koper lag.

GLP

Bedrijven & merken

German Light Products: Duitse fixture-bouwer die met de X4-serie en de JDC-strobe vaste waarden op festivalpodia zette.

Gobo

Licht

Het metalen of glazen sjabloon dat een patroon in de bundel projecteert. Van logo tot bladerdek.

Goei volk

Uitdrukkingen & crewhumor

Het grootste compliment dat een ploeg kan krijgen. Meer moet dat niet zijn.

Golden circle

Festival & terrein

De afgebakende zone vlak voor het podium met de duurdere tickets. Voor de crew vooral: nog een hek meer om te bouwen en nog een wristbandkleur om te controleren.

Golfkar

Festival & terrein

Het snelste voertuig van de site. Officieel voor materiaal, officieus voor iedereen die er één kan bemachtigen.

Graspop

Venues

De Metal Meeting in Dessel: elk jaar het zwartste en hartelijkste festival van het land.

Green room

Werf & logistiek

De ruimte waar artiesten wachten en tot rust komen. Zelden groen.

Greenhouse Talent

Bedrijven & merken

Belgische promotor van concerten en theatertours, van clubshow tot arena.

Greenscreen

Video & AV

Het egaal groene doek dat in de regie vervangen wordt door eender welk beeld, ook bekend als chroma key. Groen omdat die kleur het verst van huidtinten ligt. Draag geen groene trui op de set, tenzij je als zwevend hoofd op tv wil.

Grid

Rigging & constructie

Het raster van truss of staal boven het podium waaraan alles hangt.

Ground support

Rigging & constructie

Een vrijstaande constructie van torens en truss voor als er niets aan het dak mag of kan hangen.

Guitar tech

Functies & ploeg

Snarenwissels, stemapparaten en gitaren doorgeven op de milliseconde. De schaduw van de gitarist.

Handjes

Uitdrukkingen & crewhumor

Roep om extra hulp: nog twee handjes hier! Iedereen die het hoort, komt. Zo simpel is een goeie ploeg.

Harnas

Materiaal & gereedschap

Het valharnas voor werken op hoogte. Jaarlijks gekeurd, correct gedragen of niet gedragen.

Haze

Haze

Licht

De fijne nevel die lichtbundels zichtbaar maakt. Zonder haze geen beams, zonder hazer paniek.

Head carpenter

Functies & ploeg

De baas over decor en podiumvloer bij grote producties en musicals, van oudsher de carpenter genoemd omdat theaterdecors ooit puur timmerwerk waren. Vandaag evengoed staal en automation, de titel bleef.

Head rigger

Functies & ploeg

De baas van het riggingteam. Beslist wat waar hangt en hoe zwaar het mag.

Headliner

Festival & terrein

De hoofdact van de avond. Grootste productie, laatste load-out.

Hellfest

Venues

Het Franse metalbastion in Clisson bij Nantes, met een festivalsite die als een permanent metaldorp is uitgebouwd, kathedraal van staal inbegrepen. Uitverkocht nog voor de affiche bekend is.

Helm

Helm

Materiaal & gereedschap

Verplicht bij werken in de hoogte boven je hoofd. Kleuren verklappen vaak de functie.

Hennep

Materiaal & gereedschap

Het klassieke natuurvezeltouw van de oude trekkenwanden, vandaar dat oude theaters hemp houses heten. Grotendeels vervangen door staal en motoren, maar het woord en de romantiek bleven hangen.

Heras

Rigging & constructie

Het mobiele bouwhek dat elke festivalsite omzoomt. Genoemd naar de fabrikant, zoals bic en frigo.

Heras (bedrijf)

Bedrijven & merken

De hekkenfabrikant wiens naam elk mobiel bouwhek in de Lage Landen draagt.

Herbruikbare beker

Festival & terrein

De festivalbeker met statiegeld die het bekertapijt van vroeger verving.

High End Systems

Bedrijven & merken

Amerikaanse lichtpionier die met de Hog-tafels en vroege moving heads geschiedenis schreef, vandaag onderdeel van ETC.

Hollywood Bowl

Hollywood Bowl

Venues

Het iconische openluchtamfitheater van Los Angeles met de boogschelp.

Hoofden!

Uitdrukkingen & crewhumor

De waarschuwingsroep als er iets boven mensen beweegt of zakt. Wie hem hoort, kijkt eerst omhoog en discussieert daarna.

Hoofdlamp

Materiaal & gereedschap

De lamp op je voorhoofd tijdens nachtelijke load-outs. Wie er geen heeft, leent er nooit lang één.

Hoogwerker-operator

Hoogwerker-operator

Functies & ploeg

Bestuurt de hoogwerker, met attest. Werkt waar anderen liever niet kijken.

Horizondoek

Theater

Het grote, naadloze doek achteraan het toneel dat als lucht of oneindige ruimte wordt aangelicht, in het Engels de cyclorama of cyc. Goed aangelicht lijkt het toneel tien keer dieper dan het is.

Hospitality crew

Functies & ploeg

De ploeg die catering, green rooms en gasten in goede banen leidt.

Hot power

Stroom & techniek

Stroom die nooit uit mag, bijvoorbeeld voor media servers en consoles.

House lights

Licht

De zaalverlichting. Gaat uit als het begint, en aan als het echt gedaan is.

Hurry up and wait

Uitdrukkingen & crewhumor

Het officiële ritme van elke productie: je haast je om klaar te staan, en dan gebeurt er een uur niets. Overgewaaid uit het Amerikaanse leger van de jaren veertig en sindsdien het onofficiële motto van film, tv en touring.

If in doubt, don't

Uitdrukkingen & crewhumor

Bij twijfel: niet doen. Uit de luchtvaart en de riggingwereld, waar twijfel geen mening is maar een signaal. Eerst zeker weten, dan pas hijsen.

If it moves and it shouldn't: gaffa

Uitdrukkingen & crewhumor

De volledige ingenieurswet luidt: beweegt het en zou het niet mogen, gebruik gaffa; beweegt het niet en zou het wel moeten, gebruik WD-40. Alle techniek van de wereld samengevat in twee producten.

If it's not on the truck...

Uitdrukkingen & crewhumor

...it's not at the show. De ijzeren logica van elke productie: vergeten is niet meespelen.

IMAG

Video & AV

Image magnification: de artiest live groot op schermen zodat ook rij 80 emoties ziet.

Imbus

Materiaal & gereedschap

De inbussleutel. Verdwijnt sneller dan tyraps, en dat wil iets zeggen.

In-ears

Geluid

Oortjes waarmee artiesten hun monitormix draadloos horen. Stiller podium, strakkere mix.

ING Arena

Venues

De grootste zaal op de Heizel, voorheen Paleis 12. Brusselse arena voor de grote namen.

Inspiciënt

Theater

De Nederlandse benaming voor de stage manager in het theater: leidt de voorstelling technisch in goede banen.

Intercom

Geluid

Het communicatiesysteem van de crew tijdens de show. ClearCom en Riedel zijn de bekende namen.

Iris

Licht

Het diafragma in een spot waarmee de bundel traploos kleiner en groter wordt. Hetzelfde principe als in een fotocamera, maar dan met meer graden Celsius.

It'll buff out

Uitdrukkingen & crewhumor

Dat poetsen we er wel uit: de standaardgrap bij elke kras, deuk of afgebroken hoek, hoe onherstelbaar ook. Hoe groter de schade, hoe droger de zin wordt uitgesproken.

Jack

Geluid

De instrumentstekker van 6,3 mm. Zit in elke gitaarkabel en in elk verloren zakje.

Jib

Video & AV

De kraanarm met camera die zwevende bewegingen over podium en publiek maakt. De operator staat meters verderop en stuurt met contragewichten en fingerspitzengefühl.

Johan Cruijff ArenA

Venues

Het Amsterdamse stadion dat 's zomers stadiontours ontvangt. Dak dicht, geluid hard.

Jumper

Stroom & techniek

Korte verlengkabel om net dat ene stukje te overbruggen. Altijd één te weinig.

Junk bunk

Werf & logistiek

De ene bunk in de bus die niemand toegewezen krijgt en waar dus alle rommel belandt: jassen, tassen, wasgoed en dat ene pakket merch. Elke tourbus heeft er één.

Kabelbrug

Stroom & techniek

De gele drempel die kabels beschermt op plekken waar gereden en gelopen wordt.

Kabelgoot

Stroom & techniek

De route waarlangs kabels netjes en veilig lopen. Netjes gelegde kabels zijn het visitekaartje van een ploeg.

Kabelhaspel

Materiaal & gereedschap

Zie wieltje bij stroom. Ook een uitstekende geïmproviseerde kruk, wat niet mag.

Kabelspaghetti

Uitdrukkingen & crewhumor

Wat er ontstaat als niemand de kabels netjes legt. De schande van elke ploeg die zichzelf respecteert.

Kabuki

Rigging & constructie

Een systeem dat een doek in één klap laat vallen voor een onthulling. Genoemd naar het Japanse theater.

Kap

Theater

De technische zone boven het toneel, waar trekken, rollen en loopbruggen samenkomen.

Kinesys

Bedrijven & merken

Britse specialist in podiumautomatisatie: de motoren en besturing waarmee trussen en decors live en gecontroleerd bewegen. Als de lichtrig ademt op de muziek, draait er vaak Kinesys achter.

Klemmen

Rigging & constructie

Couplers en clamps die truss, buizen en toestellen aan elkaar zetten. Handvol per zak, nooit genoeg.

Kleurtemperatuur

Licht

Hoe warm of koud wit licht oogt, uitgedrukt in kelvin. Kaarslicht 2700K, daglicht 5600K.

Komt ie

Uitdrukkingen & crewhumor

De aankondiging dat iets zwaars in beweging komt. Twee woorden die ongevallen voorkomen.

Koningin Elisabethzaal

Venues

Antwerpse concertzaal naast de zoo, akoestisch pareltje na de heropbouw.

Krijtstift

Materiaal & gereedschap

Om cases, posities en trussdelen te markeren. Wordt uitgewist, discussies niet.

Kursaal Oostende

Venues

Het iconische zaalcomplex op de zeedijk van Oostende, gebouwd in de jaren vijftig. Concerten, comedy en congressen met zeezicht voor wie backstage even naar buiten glipt.

L-Acoustics

Bedrijven & merken

Franse pionier van het moderne line array. Hun K-serie hangt op zowat elk groot festival.

Laminate

Werf & logistiek

De geplastificeerde pas van de vaste tourploeg. De heilige graal van backstage-toegang.

Lamp

Licht

Wat de buitenwereld tegen elk lichttoestel zegt, tot verdriet van elke lichttechnicus.

Laser safety officer

Special effects & pyro

De verantwoordelijke die berekent en controleert dat geen enkele laserstraal ergens komt waar ogen zijn. Zonder deze persoon en het bijbehorende dossier gaat er geen laser aan.

Lasershow

Special effects & pyro

Lichtshow met laserstralen die patronen en vlakken door de haze tekenen. Prachtig en gevaarlijk tegelijk: lasers boven publiek zijn aan strikte normen gebonden.

Layher

Bedrijven & merken

Duitse steigerfabrikant. Op festivals is een layher bouwen een werkwoord geworden.

Le Maitre

Bedrijven & merken

Britse specialist in pyrotechniek en rook. Als het vlamt op commando, is de kans groot dat zij erachter zitten.

Leapfrog

Werf & logistiek

Toursysteem met twee identieke crews of rigs die elkaar haasje-over springen: terwijl ploeg A vanavond de show draait, bouwt ploeg B morgen alvast op in de volgende stad. Alleen voor de allergrootste producties.

LED-technicus

Functies & ploeg

Bouwt, kalibreert en herstelt LED-wanden. Kan een dode pixel spotten vanaf vijftig meter en vervangt een module sneller dan jij je telefoon herstart.

LED-wand

LED-wand

Video & AV

Het videoscherm opgebouwd uit panelen. Wordt tegel per tegel gebouwd en pixel per pixel gecheckt.

Lee Filters

Bedrijven & merken

Britse tegenhanger van Rosco in kleurfilters, met eigen legendarische nummers zoals Lee 201. Samen goed voor de kleurtaal van een hele beroepsgroep.

Leg

Rigging & constructie

Verticale doekstrook aan de zijkant van het podium. Samen met borders kadreert ze het beeld.

Lichtoperator

Functies & ploeg

Bedient de lichttafel tijdens de show. Denkt in cues en kleuren.

Lichtplan

Licht

De technische tekening van alle toestellen, posities en circuits. De bijbel van de lichtploeg.

Lichttafel

Licht

De console waarmee de operator de show stuurt. GrandMA is er de bekendste van.

Lijsttoneel

Theater

De klassieke zaal waarbij het publiek door de proscenium-lijst kijkt.

Limiter

Geluid

De elektronische bewaker die het geluidsniveau begrenst, vaak wettelijk verplicht volgens de geluidsnormen. Voor de technicus een vangnet, voor de bezoeker een gehoorbeschermer, voor de buurt nachtrust.

Line array

Line array

Geluid

De gekromde rij speakers die als banaan naast het podium hangt. Rekent geluid gelijkmatig de zaal in.

Line-up

Festival & terrein

De volledige programmatie van het festival. Voor crew vooral: de volgorde van de changeovers.

Linecheck

Geluid

De snelle controle of elk kanaal binnenkomt, zonder volledige soundcheck. Festivalstandaard.

Live Nation

Bedrijven & merken

De grootste concert- en festivalpromotor ter wereld, in België onder meer achter Rock Werchter. Ook een gewaardeerde klant van ons.

Load bank

Stroom & techniek

Testweerstand om generatoren onder belasting te controleren voor de show.

Load in for the load out

Uitdrukkingen & crewhumor

Bouw op met de afbouw al in je hoofd: leg kabels zo dat ze los te trekken zijn, stapel cases in de volgorde waarin ze terugkomen, denk vooruit. Het verschil tussen een load-out van twee uur en één van vier.

Load list

Werf & logistiek

De inventarislijst van wat er in de camion zit. De waarheid op papier, tot de eerste case zoek is.

Load-in

Werf & logistiek

Alles van de camion de zaal in. Het startschot van elke productie, en de reden dat crew om 6u koffie drinkt op een laadkade.

Load-out

Werf & logistiek

Alles terug de camion in. Meestal 's nachts, altijd sneller dan de load-in, en pas gedaan als de laatste deur dicht klikt.

Load-outbenen

Uitdrukkingen & crewhumor

De speciale energie die om 2u 's nachts vrijkomt zodra de laatste noot klinkt.

Loadcell

Rigging & constructie

Sensor die live het gewicht aan een riggingpunt meet. Moderne rigging is meten, niet gokken.

Loader

Functies & ploeg

Crewlid dat in de camion staat en het truckpack bewaakt. De tetris-grootmeester van de ploeg.

Local crew

Functies & ploeg

De plaatselijke crew die de tourploeg versterkt. Dat zijn wij: elke avond een andere show, zelfde handen.

Look Solutions

Bedrijven & merken

Duitse bouwer van rook- en hazemachines, met de Unique en de Viper als vaste waarden in zowat elke lichtrig.

Loopbrug

Theater

De smalle brug hoog boven het toneel voor techniek en focuswerk.

Lotto Arena

Venues

De kleine broer naast het Sportpaleis, ideaal voor shows van enkele duizenden bezoekers.

Low fog

Licht

Laaghangende rook die over de vloer kruipt, gemaakt met CO2 of ijs. Zwanenmeer-effect.

MA Lighting

Bedrijven & merken

Duitse maker van de grandMA-lichttafels, de facto standaard op grote shows.

Madison Square Garden

Madison Square Garden

Venues

De beroemdste arena ter wereld, midden in Manhattan. The Garden spelen is een carrièremijlpaal.

MagicFX

Bedrijven & merken

Nederlandse specialist in confetti, CO2-jets en special effects. Als het knalt en dwarrelt, komt het vaak uit hun kokers.

Mainstage

Mainstage

Festival & terrein

Het hoofdpodium. De grootste steel, de langste load-in, de meeste ogen.

Manfrotto

Bedrijven & merken

Italiaans merk van statieven en klemmen, uit de fotografie de eventwereld ingerold.

Manitou

Festival & terrein

De merknaam die synoniem werd voor de verreiker, zoals heras voor het hek.

Manteau

Theater

De vaste omlijsting vooraan het toneel, vaak in zwart of rood fluweel.

Mapping

Video & AV

Content exact op een vorm of gebouw projecteren of verdelen. Van kerktoren tot podiumdecor.

Marshalling

Werf & logistiek

Het aansturen en parkeren van camions op een krappe site, zodat de juiste trailer op het juiste moment aan het dock staat.

Martin

Bedrijven & merken

Deens lichtmerk met een rijke geschiedenis in moving heads en effecten, tegenwoordig deel van Harman.

Mastworp

Materiaal & gereedschap

De knoop waarmee je een touw snel en stevig rond een buis of trek zet, in het Engels de clove hitch. De eerste knoop die elke theatertechnicus leert, en veertig jaar later nog dagelijks gebruikt.

Matinee

Theater

De namiddagvoorstelling. Zelfde show, ander bioritme.

MDG

Bedrijven & merken

Canadese specialist in professionele haze en fog op CO2-basis, geliefd in theater en tv omdat de nevel egaal blijft hangen zonder te ruiken of te ploffen.

Media server

Video & AV

De computer die videocontent naar schermen stuurt. Disguise en Resolume zijn bekende namen.

Mengtafel

Mengtafel

Geluid

De console waar alle kanalen samenkomen. DiGiCo, Midas, Yamaha en Avid zijn de grote namen.

Merch

Werf & logistiek

De merchandise: shirts, hoodies, platen en alles met een bandlogo op. Voor veel artiesten belangrijker voor het inkomen dan de ticketverkoop zelf, en aan het einde van de avond telt iemand elke doos.

Merci gasten

Uitdrukkingen & crewhumor

Hoe elke goeie shift eindigt. Dikke merci, tot de volgende.

Merde

Theater

De Franse en danswereld-versie van dezelfde wens. Kort en krachtig.

Meter

Materiaal & gereedschap

De rolmeter. Meet twee keer, bouw één keer.

Meyer Sound

Bedrijven & merken

Amerikaanse geluidsfabrikant, geliefd in theaters en bij artiesten die hoorbaar detail willen.

MH-voorbereiding

Licht

Moving heads uitpakken, adresseren en testen voor ze de truss ingaan. Saai klinkend, cruciaal werk.

Midas

Bedrijven & merken

Legendarisch tafelmerk, van analoge klassiekers tot digitale werkpaarden.

Minimum call

Werf & logistiek

Het minimumaantal uren dat een shift betaald wordt, ook als het werk vroeger klaar is. Vier uur is de klassieker: kom je voor één kist, dan nog telt de teller vier uur. Bescherming tegen shifts van een half uur.

Mojo barrier

Mojo barrier

Rigging & constructie

De koppelbare crowdbarrier vooraan het podium. Genoemd naar het bedrijf dat ze beroemd maakte. Lees onze blogpost erover.

Mojo Barriers

Bedrijven & merken

Het Nederlandse bedrijf dat de moderne crowdbarrier ontwikkelde en er zijn naam aan gaf.

Molefay

Licht

De klassieke blinder van vier of acht warme lampen in één bak, genoemd naar fabrikant Mole-Richardson. Het woord werd zo generiek dat elke publieksverblinder wel eens molefay heet.

Molton

Materiaal & gereedschap

De zwarte stof waarmee alles afgewerkt en verduisterd wordt. De little black dress van de techniek.

Monitor

Geluid

De speaker waarmee artiesten zichzelf horen. Op het podium wedge genoemd.

Monitortechnicus

Functies & ploeg

Mixt wat de artiesten op het podium horen. De belangrijkste mens die het publiek nooit ziet.

More me

Uitdrukkingen & crewhumor

Wat elke muzikant vraagt aan de monitortechnicus: meer van mezelf in mijn monitor. Als iedereen op het podium more me vraagt, en dat doet iedereen, dan begrijp je waarom monitormixen een apart vak is.

Moshpit

Festival & terrein

De kolkende cirkel in het publiek waar bij stevige muziek gesprongen en geduwd wordt. Ziet er gewelddadig uit, kent eigen erecodes: valt er iemand, dan wordt die meteen rechtgetrokken.

Mother grid

Rigging & constructie

Een extra grid dat onder het dak van de zaal hangt en waaraan het eigenlijke showgrid bevestigd wordt.

Moving head

Licht

Het bewegende lichttoestel dat pant, tilt en van kleur wisselt. De werkpaarden heten Robe, Martin, Clay Paky of Ayrton.

Multicam

Video & AV

Registratie met meerdere camera's tegelijk die in de regie live gemixt worden. Elke camera heeft een nummer, elke cameraman krijgt zijn instructies via intercom, en de regisseur plakt het geheel samen tot één verhaal.

Multikabel

Geluid

De dikke kabel (of tegenwoordig het netwerklijntje) die podium en mixtafel verbindt.

Multitool

Materiaal & gereedschap

Het vouwgereedschap aan elke crewriem. Leatherman is er de beroemdste van.

Multitrack

Geluid

De opname waarbij elk kanaal apart wordt vastgelegd, alle microfoons en lijnen naast elkaar. Grondstof voor livealbums, virtuele soundchecks en discussies over wie er vals zong.

Mute

Geluid

Het knopje dat een kanaal stil zet. Het verschil tussen een blooper en een carrière.

Nachtploeg

Functies & ploeg

De shift die begint als de rest gaat slapen. Load-outs zijn hun natuurlijke habitat.

Netwerkstroom

Stroom & techniek

Steeds meer techniek loopt over netwerkkabel: audio (Dante), licht (sACN) en video. De toekomst is een switch.

Never put your hands where you wouldn't put your dick

Uitdrukkingen & crewhumor

De botste en meest onthouden veiligheidsregel van het vak: steek je handen niet tussen bewegende of knellende delen. Grof geformuleerd met opzet, want deze regel vergeet je nooit meer, en dat is exact de bedoeling. Typisch Engels, en dat blijft zo.

Nexo

Bedrijven & merken

Franse speakerfabrikant, dochter van Yamaha, sterk vertegenwoordigd op festivals en in vaste zaalinstallaties.

Nightliner

Werf & logistiek

De slaapbus waarmee tourcrews van stad naar stad reizen: onderin een lounge, bovenin rijen bunks. Je stapt in na de load-out in Berlijn en wordt wakker aan het dock in Parijs. Thuis is waar je bunk staat.

Nightshift

Festival & terrein

De nachtploeg die tijdens festivaldagen bouwt en herstelt terwijl de site slaapt.

No crew, no show

Uitdrukkingen & crewhumor

Onze lijfspreuk, en de kortste samenvatting van dit vak. Zonder handen geen wonder.

Olio

Rigging & constructie

Doek dat tussen scènes zakt zodat erachter gewisseld kan worden. Theatererfgoed dat nog steeds dienst doet.

OLT Rivierenhof

Venues

Het openluchttheater in het Antwerpse Rivierenhofpark, elke zomer goed voor een reeks concerten tussen de bomen. Een van de mooiste werkplekken van het land, tot het begint te regenen op de mengtafel.

Olympia Parijs

Venues

De legendarische Parijse muziekhal met de rode letters. Klein podium, groot verleden.

Oordoppen

Materiaal & gereedschap

Zie gehoorbescherming. Het goedkoopste verzekeringscontract van je carrière.

Op / af

Theater

Theaterkortschrift: op is het toneel op, af is eraf. Links en rechts altijd vanuit de speler bekeken.

Opbouwweek

Festival & terrein

De dagen of weken vóór het festival waarin de site uit de grond rijst.

Orkestbak

Theater

De verlaagde ruimte voor het orkest tussen podium en zaal. Kan vaak op podiumhoogte gebracht worden.

Outfill

Geluid

Extra speakers die de zijkanten van de zaal of tribune bedienen, buiten het bereik van de hoofdsystemen. Iedereen betaalde voor een ticket, dus iedereen krijgt dezelfde mix.

Outrigger

Rigging & constructie

De uitschuifbare steunpoot die een hoogwerker of toren stabiel houdt. Altijd volledig uit, altijd op een schotel.

Over-onder

Uitdrukkingen & crewhumor

De enige juiste manier om een kabel op te rollen. Wie het kan, herken je aan de haspels. Wie het niet kan ook.

PA

Geluid

Public Address: het geluidssysteem dat het publiek hoort. Van twee toppen op statief tot tonnen line array.

PA wing

Rigging & constructie

De zijstructuur naast het podium waar de geluidsarrays hangen.

Paalsteek

Materiaal & gereedschap

De knoop die een lus maakt die nooit dichtschuift, in het Engels de bowline. De koning van de knopen: houdt bombenvast onder spanning en gaat toch met één beweging weer los.

Pallet

Werf & logistiek

Houten laadbord. In combinatie met een forker de snelste manier om een camion leeg te krijgen.

Par

Licht

De klassieke bak met lamp die een stevige bundel gooit. Tegenwoordig meestal LED, nostalgie inbegrepen.

Paradiso

Paradiso

Venues

De Amsterdamse popkerk. Kleine zaal, mythische status.

Patchen

Licht

De koppeling maken tussen tafelkanalen en toestellen. Half administratie, half magie.

Patchveld

Stroom & techniek

Het paneel waar signalen gekruist en doorverbonden worden.

Pendel

Festival & terrein

De shuttlebus tussen station, camping en site.

Per diem

Werf & logistiek

Latijn voor per dag: het dagbudget dat crew en band cash of op de rekening krijgen voor eten en kleine kosten onderweg. Wordt op elke tour ergens anders van gespaard of aan uitgegeven, van wasmachines tot platenzaken.

Percussive maintenance

Uitdrukkingen & crewhumor

Officieel klinkende term voor een oeroude techniek: op een haperend toestel kloppen tot het weer werkt. Werkt verrassend vaak, wordt door geen enkele fabrikant aangeraden, en staat op geen enkele werkbon.

Perskoffer

Geluid

De verdeelkoffer voor pers-feeds: journalisten pluggen in en krijgen de mix rechtstreeks.

Petje af, helm op

Uitdrukkingen & crewhumor

Respect tonen mag, veiligheid gaat voor.

PFL

Geluid

Pre-fade listen: de knop waarmee een technicus één kanaal apart beluistert in de koptelefoon, vóór de fader. Zo hoor je exact wat er binnenkomt zonder dat de zaal er iets van merkt.

Phlippo

Bedrijven & merken

De productiegroep uit Lier: licht, geluid, video en rigging voor shows in binnen- en buitenland. Buren in het vak.

Photo pit

Festival & terrein

De smalle strook tussen podium en barrier waar fotografen de eerste drie nummers mogen schieten, daarna moet iedereen eruit. First three songs, no flash: de bekendste huisregel van de concertfotografie.

Pin

Rigging & constructie

De conische pen die trussdelen verbindt, vastgezet met een R-clip. Wie pins laat vallen, koopt de koffie.

Pixel mapping

Licht

Individuele LED's aansturen als beeldpunten, zodat lichtarmaturen samen een beeld vormen.

Pixel pitch

Video & AV

De afstand tussen twee LED's op een paneel, in millimeter. Hoe kleiner, hoe scherper en hoe duurder.

Places

Theater

De laatste oproep voor de voorstelling: iedereen naar zijn beginpositie. In het Nederlands klinkt het als opkomst of beginstand, maar in veel huizen roept de inspiciënt gewoon places, please.

Ploeg

Functies & ploeg

Het woord dat wij verkiezen boven team. Een ploeg draagt samen, ook als het regent.

Podiumdeel

Rigging & constructie

Het standaard vloerelement van een podium, meestal 2 op 1 meter. Duizend keer getild, nooit geteld.

Podiumkar

Materiaal & gereedschap

Verzamelnaam voor alles op wielen dat het sleuren overneemt. De rug van de crew dankt u.

Podiummes

Materiaal & gereedschap

Het veiligheidsmes voor tape, folie en tyraps. Met terugverende kling, want vingers zijn niet vervangbaar.

Podiumrok

Materiaal & gereedschap

De zwarte afwerking rond de onderkant van het podium. Verbergt de rommel, maakt het beeld af.

Podiumtrap

Materiaal & gereedschap

De trap die podium en zaalvloer verbindt, met zwarte afwerking en antislip. Klinkt banaal tot je er tijdens een blackout één mist, daarom horen er markering en licht op.

Positioneringslijn

Materiaal & gereedschap

De lijn waarmee een klimmer zich vastzet om met twee handen te werken.

Powerlock

Stroom & techniek

De zware eenpolige stekkers voor hoofdstroom. Kleurcode per fase, aansluiten is voorbehouden werk.

Praktikabel

Rigging & constructie

Het theaterwoord voor een podiumdeel of verhoog. Ook bekend als prakke.

Première

Theater

De eerste officiële voorstelling. Bloemen, zenuwen en daarna pas opgelucht ademhalen.

Preventieadviseur

Functies & ploeg

De wettelijk verplichte veiligheidsspecialist die risico's analyseert en de werkvloer veiliger maakt, in België opgeleid in drie niveaus. Bij ons geen papieren functie: onze zaakvoerder is er zelf één.

Previz

Licht

Kort voor previsualisatie: de lichtshow vooraf programmeren op een 3D-computermodel van het podium, nog voor er één truss hangt. Bespaart nachtenlang programmeren in de zaal zelf.

PRG

Bedrijven & merken

Production Resource Group: internationale verhuurreus van licht, geluid, video en rigging voor de grootste shows en tv-producties.

Processor

Video & AV

De rekenkast die het signaal verdeelt over de LED-panelen.

Productieleider

Functies & ploeg

Eindverantwoordelijke van de productie. Belt met iedereen, slaapt het minst.

Production office

Werf & logistiek

Het zenuwcentrum van de productie op locatie. Waar de printers, de stress en de goede koffie staan.

Profiel

Licht

Spot met scherp af te snijden bundel, ideaal voor gobo's en strak kader. In het Engels: profile of leko.

Projectiescherm

Video & AV

Het doek waarop geprojecteerd wordt, front of rear.

Prolyte

Bedrijven & merken

Nederlandse trussfabrikant wiens naam zowat synoniem werd voor truss zelf.

Promoter rep

Functies & ploeg

De vertegenwoordiger van de promotor op de werf zelf. De brug tussen zaal, productie en tour.

Promotor

Functies & ploeg

De organisator die de show boekt en het financiële risico draagt. Denk Live Nation of Greenhouse Talent.

Proscenium

Theater

De toneelopening zelf: het kader waardoor het publiek kijkt.

Pukkelpop

Venues

Het festival van Kiewit bij Hasselt, elk jaar eind augustus het alternatieve sluitstuk van de Belgische festivalzomer. Voor crews een vertrouwd eindejaarsexamen: vier dagen, tientallen podiumwissels.

Pusher

Functies & ploeg

Wie de cases van camion naar podium duwt en terug. Klinkt simpel, is een vak: de juiste case op het juiste moment.

PVC-tape

Materiaal & gereedschap

De gladde elektriciteitstape. Voor kleurcodes en kabels, niet voor podiumvloeren.

Pyro

Special effects & pyro

Verzamelnaam voor pyrotechniek: alle vuurwerk- en vlameffecten in een show. Streng gereglementeerd werk dat alleen door gecertificeerde pyrotechnici wordt opgebouwd en afgevuurd, met vergunningen, veiligheidsafstanden en een brandweer die meekijkt.

Pyrotechnicus

Special effects & pyro

De gecertificeerde specialist die pyro mag opbouwen, aansluiten en afvuren. Werkt met de rust van een uurwerkmaker en de checklist van een piloot, want in dit vak bestaat bijna goed niet.

Quick change

Theater

Kostuumwissel in recordtempo, vlak naast het toneel, met een dresser als pitstop-ploeg.

R-clip

Rigging & constructie

Het veerclipje dat de trusspin borgt. Weegt niets, houdt alles samen.

Ramp

Werf & logistiek

De oprijplaat tussen dock en camion of tussen niveaus. Nat weer plus ramp is opletten geblazen.

Ratel

Materiaal & gereedschap

Het spanmechanisme van de spanband, en het geluid dat elke load-out afsluit.

Rear projection

Video & AV

Projecteren van achter het doek, zodat niemand door de bundel loopt.

Recall

Werf & logistiek

De heroproep: crew die na een pauze van enkele uren terugkomt voor de volgende shift, bijvoorbeeld tussen opbouw en load-out. In vakbondsland een aparte betaalcategorie met eigen minimumuren.

Recce

Festival & terrein

Brits legerjargon voor verkenning, in de eventwereld het plaatsbezoek vooraf, ons site survey. Wie recce zegt, heeft met Britse producties gewerkt.

Red Rocks

Red Rocks

Venues

Het openluchtamfitheater tussen rotswanden in Colorado. Voor veel artiesten en crew de mooiste werkplek op aarde.

Regenplan

Festival & terrein

Het scenario voor als het weer omslaat. In België: het hoofdplan.

Régie

Theater

De technische regiekamer achterin de zaal, en het Vlaamse woord voor de cabine.

Rekwisiet

Theater

Elk voorwerp waarmee gespeeld wordt. Props in het Engels, heilig in elke inspiciëntenkast.

Rent-All

Bedrijven & merken

Nederlandse verhuurspeler voor licht, geluid en video op festivals in de Benelux.

Reportagewagen

Video & AV

De vrachtwagen vol regieapparatuur waarmee tv-zenders shows en sport live capteren, in het Engels de OB truck. Een volledige studio op wielen, tot en met de koffiemachine.

Resolume

Bedrijven & merken

Nederlandse software voor live visuals, geliefd bij VJ's en clubshows.

RF-technicus

Functies & ploeg

De frequentiecoördinator: beheert alle draadloze microfoons, in-ears en intercoms zodat niets elkaar stoort. Op een festival met vijf podia is dit onzichtbare puzzelwerk het verschil tussen show en chaos.

Rider

Werf & logistiek

Het document met alle technische en praktische eisen van een artiest of productie. Van stroomvoorzieningen tot de kleur van de handdoeken.

Riedel

Bedrijven & merken

Duitse specialist in intercom en signaaltransport voor shows, sport en omroep.

Rig alsof je moeder eronder staat

Uitdrukkingen & crewhumor

De gouden regel van elke rigger: hang alles zo dat je met een gerust hart je eigen familie onder de last laat lopen. Geen Engelse import maar een principe dat in elke taal hetzelfde weegt: boven mensen bestaat bijna goed niet.

Rigger

Functies & ploeg

Specialist die materiaal veilig ophangt boven mensen. Rekent, klimt en vertrouwt op zijn shackles.

Rigging punt

Rigging & constructie

De plek aan het dak waar een takel of kabel bevestigd wordt. Elk punt heeft een maximale last, en die respecteer je.

Rijplaten

Rigging & constructie

Stalen of kunststof platen die zacht terrein berijdbaar maken voor camions en kranen. Ook bekend als trackway.

Riser

Rigging & constructie

Een verhoog op het podium, bijvoorbeeld voor de drums. Vaak op wielen voor snelle wissels.

Riser mic

Geluid

Vast bekabelde microfoons op een rolling riser, zodat de wissel in seconden kan.

Roadie

Functies & ploeg

Het romantische woord voor alles wat crew is. Op de werf zelf zegt bijna niemand het, in de krant iedereen.

Robe

Bedrijven & merken

Tsjechische fabrikant van moving heads die de festivaltrussen wereldwijd veroverde.

Rock-n-roll kar

Werf & logistiek

Brede platte kar voor podiumdelen en decor. Rolt vanzelf, behalve bergop.

ROE Visual

Bedrijven & merken

Toonaangevende fabrikant van LED-panelen voor tours en tv-studio's.

Rolling riser

Rigging & constructie

Riser op wielen die in zijn geheel op en af het podium rolt tijdens een changeover.

Roof

Rigging & constructie

Het dak van een openluchtpodium: een eigen constructie van torens, truss en zeil die wind en regen moet trotseren. Heeft eigen windnormen, eigen berekeningen en het laatste woord bij slecht weer.

Rookmachine

Licht

Gooit dikke rook in plaats van fijne nevel. Voor effecten, niet voor bundels.

Rosco

Bedrijven & merken

Amerikaanse fabrikant van kleurfilters, gobo's en theaterverf. De nummers van hun filters zijn wereldwijd vakjargon: vraag een lichttechnicus naar R60 en hij ziet de kleur voor zich.

Roskilde

Venues

Het grote Deense festival dat volledig door een liefdadigheidsstichting gerund wordt en zijn winst wegschenkt. Al sinds 1971 het bewijs dat een megafestival ook een goed doel kan zijn.

Rotterdam Ahoy

Venues

Rotterdams complex van arena en hallen, van Eurovisiesongfestival tot tennis en tours.

Routing

Werf & logistiek

De volgorde van steden op een tourschema. Goede routing rijgt zalen logisch aan elkaar, slechte routing laat je van Lissabon naar Warschau naar Madrid zigzaggen. Crews bespreken routing zoals anderen het weer.

Royal Albert Hall

Royal Albert Hall

Venues

De Victoriaanse Londense concertrotonde. Van proms tot rock, allemaal onder dezelfde koepel.

Runner

Werf & logistiek

Zie ook bij functies: de duizendpoot die haalt, brengt en oplost. Vaak met een golfkar of bestelwagen.

Rustig aan de kant

Uitdrukkingen & crewhumor

Hoe je met een volle kar door een gang vol mensen raakt zonder tenen te oogsten.

Safety

Rigging & constructie

De staalkabel die als extra zekering rond een toestel of truss gaat. Klein ding, groot verschil.

Scaff

Rigging & constructie

Kort voor scaffolding: steigermateriaal. Layher is er de bekendste naam in.

Scaff-tag

Rigging & constructie

Het keuringslabel aan een steiger of constructie dat toont wie ze gebouwd en gecontroleerd heeft, en tot wanneer ze goedgekeurd is. Groen label is bouwen maar, geen label is afblijven.

Schoon volk

Uitdrukkingen & crewhumor

Wat de crewchief zegt als de klant of artiest de vloer op komt. Werk gewoon door, maar let op uw taal.

Second stage

Festival & terrein

Het tweede podium, waar de changeovers vaak nog strakker moeten.

Secondary

Rigging & constructie

De onafhankelijke tweede beveiliging (safety) die een last opvangt als de eerste ophanging faalt.

Security

Functies & ploeg

Bewaakt de veiligheid van publiek, artiest en crew. De vader van onze zaakvoerder was er ooit chef van, in het Sportpaleis.

Sennheiser

Bedrijven & merken

Duits microfoon- en in-ear merk, de andere helft van het eeuwige duopolie met Shure.

Sennheiser / Shure

Geluid

De twee huismerken van draadloze microfoons en in-ears. Discussies over welke beter is, zijn gratis.

Settlement

Werf & logistiek

De financiële afrekening tussen promotor en productie na de show, meestal in het production office terwijl de load-out al loopt. Cijfers, bonnen en een handdruk.

Shackle

Rigging & constructie

De D-vormige sluiting (harpsluiting) waarmee staalkabels en spansets verbonden worden. De veiligste vriend van de rigger.

Shading

Video & AV

Het live bijregelen van diafragma en kleur van alle camera's zodat elk shot naadloos op het vorige aansluit. De onzichtbaarste job van de videoploeg: je merkt shading pas op als het ontbreekt.

Shoutspeaker

Geluid

De kleine speaker bij monitor- of FOH-positie waarover technici elkaar luidop kunnen roepen tijdens soundcheck. Genoemd naar wat erdoor gebeurt: shouten.

Showcaller

Functies & ploeg

Roept tijdens de show elke cue af over intercom. De dirigent die niemand hoort behalve de crew.

Showstop

Festival & terrein

De procedure om een show gecontroleerd stil te leggen bij gevaar: muziek uit, licht aan, kalme boodschap. Wordt vooraf afgesproken en gerepeteerd, want de beslissing moet in seconden vallen zonder paniek te zaaien.

ShowTex

Bedrijven & merken

Belgische wereldspeler in theaterdoeken, gordijnen en projectieschermen. Antwerpse roots.

Showtime-adrenaline

Uitdrukkingen & crewhumor

Het moment waarop vermoeidheid verdampt omdat de zaal opengaat. Wetenschappelijk onverklaard, universeel herkend.

Shure

Bedrijven & merken

Amerikaans microfoonmerk. De SM58 is de onverwoestbare volksheld van het vak: valt, rolt, zingt verder.

Shutters

Licht

De vier metalen schuiven in een profielspot waarmee je de bundel messcherp afsnijdt, bijvoorbeeld exact op de rand van het doek of het decor. Kaderen heet dat, en goed kaderen is een ambacht.

Shuttle

Werf & logistiek

Heen en weer rijden met materiaal tussen opslag en werf, of tussen dock en podium.

Sidefill

Geluid

Grote monitors aan de zijkant van het podium die de hele vloer van geluid voorzien.

Site

Festival & terrein

Het volledige festivalterrein, inclusief campings, parkings en compounds.

Site survey

Werf & logistiek

Het voorafgaande plaatsbezoek: opmeten, risico's bekijken en checken of die camion echt door die poort kan.

Sitzprobe

Theater

De eerste repetitie waarin zangers en orkest samen de volledige partituur doornemen, zittend, zonder spel. Duits leenwoord dat wereldwijd in het musical- en operavak is blijven plakken.

Skotch

Materiaal & gereedschap

Wat sommige Vlaamse crew tegen tape zegt, tot ergernis van de purist en verwarring van de stagiair.

Sleeper

Rigging & constructie

Houten balk onder ballast of staal om de last te spreiden en vloeren te sparen.

Sleeve block

Rigging & constructie

Het geleideblok dat rond een toren van een ground support zit en de truss vasthoudt terwijl die omhoog getakeld wordt. De stille held van elke torenbouw.

Slow is smooth, smooth is fast

Uitdrukkingen & crewhumor

Traag is vloeiend, en vloeiend is snel: wie rustig en beheerst werkt, is uiteindelijk sneller klaar dan wie jaagt en moet overdoen. De paradox die elke goede crewchief zijn ploeg leert.

Snake

Geluid

Het Engelse woord voor de multikabel, omdat het ding als een slang van het podium naar de mixtafel kruipt. Wie ooit een snake van vijftig meter heeft opgerold, begrijpt de naam volledig.

Sneeuwmachine

Special effects & pyro

Blaast schuimvlokken die op sneeuw lijken over het podium of publiek. Onmisbaar bij kerstshows, glad bij overdaad.

Soffiete

Theater

De horizontale doeken boven het toneel die de kap verbergen. Theaterbroer van de border.

Solotech

Bedrijven & merken

Canadese productiereus in audio, video en licht die de voorbije jaren half Europa opkocht en op de grootste tours en residenties draait.

Souffleur

Theater

Fluistert vergeten tekst toe vanuit een bak of coulisse. Zeldzaam geworden, nooit helemaal weg.

Sound design

Geluid

Het ontwerp van het volledige geluidsbeeld van een voorstelling of show.

Soundcheck

Geluid

De test met de artiesten voor de show: klanken zetten, monitors regelen, humeuren peilen.

Soundscape

Geluid

Immersief geluidsbeeld waarbij audio van rondom komt. Steeds vaker in theaters en shows.

Spanband

Spanband

Materiaal & gereedschap

De ratelband waarmee lading in de camion vastzit. Klikgeluid is werfmuziek.

Spanschroef

Rigging & constructie

De draadspanner waarmee staalkabels en tuidraden op exacte spanning worden gebracht, in het Engels turnbuckle. Millimeterwerk aan constructies van tonnen.

Spanset

Rigging & constructie

De rondgeweven hijsband waarmee je rond truss of staal aanslaat.

Speakon

Geluid

De draai-en-klik stekker voor speakerkabels. Ontworpen om nooit per ongeluk los te komen.

Splittervan

Werf & logistiek

De bestelwagen met een tussenwand: vooraan zitplaatsen voor band en crew, achteraan de backline. Het vervoermiddel waarmee zowat elke tourcarrière begint.

Sportpaleis

Sportpaleis

Venues

Het Antwerpse huis van de grote shows en ons tweede thuis: onze zaakvoerder liep er als kind van acht al rond. Ruim 20.000 zielen als het vol zit.

Sportpaleis Groep

Bedrijven & merken

De groep achter het Sportpaleis, de Lotto Arena en meerdere Vlaamse zalen. Ons tweede thuis sinds de jaren negentig.

Stadsschouwburg Antwerpen

Venues

Grote Antwerpse schouwburg met een van de breedste tonelen van het land.

Stage deck

Rigging & constructie

De Engelse naam voor het podiumdeel.

Stage door

Theater

De artiesteningang van het theater, waar fans na de voorstelling wachten op handtekeningen. Ook de plek waar de portier al veertig jaar iedereen bij naam kent.

Stage manager

Functies & ploeg

Regelt de podiumvloer: wie op mag, wat klaar staat, wanneer het doek beweegt.

Stage weight

Materiaal & gereedschap

Het gietijzeren gewicht met handgreep dat decors en statieven verankert, meestal tien of vijftien kilo per stuk. De handgreep zit er niet voor de sier: correct dragen scheelt een rugblessure.

Stagebox

Geluid

De aansluitkast op het podium waar alle microfoons en lijnen binnenkomen.

Stageco

Bedrijven & merken

De Belgische podiumbouwer uit Tildonk die uitgroeide tot wereldspeler. Gestart op de weide van Werchter, nu bouwen ze stadions vol over de hele wereld.

Stagehand

Functies & ploeg

De ruggengraat van elke opbouw: handen, verstand en goeie werkschoenen. Doet vandaag steel, morgen backline en overmorgen barricade.

Stageplot

Werf & logistiek

De plattegrond van het podium: wie staat waar, wat staat waar, en waar de kabels lopen.

Steadicam

Video & AV

Het draagharnas met veersysteem waarmee een cameraman loopt zonder dat het beeld schokt. De operator danst achterwaarts door de coulissen terwijl het beeld zweeft alsof het aan een wolk hangt.

Steekwagen

Werf & logistiek

De diamant onder het rolmateriaal: twee wielen, één plaat, duizend toepassingen.

Steel

Rigging & constructie

Het staal: de dragende constructie van podium en torens. Steel bouwen is het zwaarste en mooiste werk van de opbouw.

Steel crew

Functies & ploeg

De ploeg die de staalconstructie bouwt: podium, torens en grid. Eerste erin, laatste eruit.

Steel sling

Rigging & constructie

Staalkabel met lussen om lasten aan te slaan. Zwaarder dan een spanset, onverslijtbaar.

Steward

Functies & ploeg

Houdt publieksstromen veilig en vriendelijk in beweging. Niet te verwarren met security.

Stitcher

Functies & ploeg

De kostuumtechnicus die naait, herstelt en aanpast, tot vlak voor de opkomst. Amerikaanse vakbondsterm die perfect samenvat wat er backstage met naald en draad gebeurt terwijl de zaal volloopt.

Straks piept ge

Uitdrukkingen & crewhumor

Wat de crewchief zegt tegen wie zijn rug niet gebruikt zoals het hoort.

Streamer

Special effects & pyro

De lange serpentines die uit kanonnen over het publiek geschoten worden. Blijven seconden in de lucht hangen en maken van elke slotfoto een schilderij.

Strijkijzer

Werf & logistiek

Crewnaam voor een lage transportkar of pallettruck, omdat het ding eruitziet zoals het klinkt.

Strike

Theater

Het Engelse theaterwoord voor de volledige afbouw na de laatste voorstelling. Alles wat in weken werd opgebouwd, gaat in één nacht neer, en toch heet het geen afbraak maar strike.

Stro

Festival & terrein

Wat er op de weide verschijnt als het regenplan faalt. Geur inbegrepen.

Strobe

Licht

Flitslicht in machinegeweer-tempo. Met beleid gebruiken, altijd aankondigen.

Studio 100

Bedrijven & merken

Het Vlaamse entertainmentbedrijf achter onder meer musicals en familieshows. Vaste referentie op onze klantenlijst.

Sub

Geluid

De basspeaker die je in je borstkas voelt. Staat gestapeld, gevlogen of in een cardioid-opstelling.

Swing

Theater

De duizendpoot van het musicalensemble die niet één maar meerdere ensemblerollen paraat heeft en elke avond ergens anders kan invallen. Het moeilijkste en minst zichtbare vak op de affiche.

Sydney Opera House

Sydney Opera House

Venues

Het beroemdste dak ter wereld, en binnenin gewoon een huis vol trekken, doeken en crew.

Systeemtechnicus

Geluid

Stemt de PA af op de zaal. Meet, rekent en loopt kilometers met een tablet.

Sziget

Venues

Het festival op een Donau-eiland midden in Boedapest, een week lang een eigen republiek met honderdduizenden inwoners. Voor crews een logistieke hoofdbreker: alles moet over twee bruggen het eiland op.

TAIT

Bedrijven & merken

Wereldmarktleider in podiumautomatisatie en spektakelconstructies. Als een podium beweegt, vliegt of draait op een megatour, is de kans groot dat TAIT erachter zit.

Takel

Takel

Rigging & constructie

De kettingtakel (chain hoist) die trussen en grids omhoog trekt. Klinkt als een zwerm metalen krekels.

Talkback

Geluid

De microfoonlijn waarmee technici met het podium of elkaar praten.

Tapen en hopen

Uitdrukkingen & crewhumor

Noodoplossing onder tijdsdruk. Officieel bestaat het niet, officieus houdt het shows recht.

Technical rider

Werf & logistiek

Het technische deel van de rider: podium, geluid, licht, stroom en hoeveel local crew er nodig is.

Technische week

Theater

De week waarin decor, licht, geluid en spel voor het eerst samenkomen in het theater, in het Engels tech week. Lange dagen, korte nachten en de beroemde verzuchting: het komt goed tegen de première.

Tegel

Video & AV

Eén LED-paneel. Honderd tegels dragen is armdag.

Tegenlicht

Licht

Licht van achteren dat artiesten uit het decor losmaakt. Het geheim van elke mooie concertfoto.

Telehandler

Telehandler

Festival & terrein

De verreiker: heftruck met telescooparm die hoog en ver reikt. Onmisbaar op festivalbouw.

The half

Theater

De heilige Britse theateraankondiging van vijfendertig minuten voor aanvang, waarna geen acteur het gebouw nog uit mag. Typisch Engels begrip dat je onvertaald laat, net als het ritueel zelf.

The O2

Venues

De Londense arena die jarenlang de best verkopende ter wereld was. Onder een koepel gebouwd voor het millennium.

The show must go on

Uitdrukkingen & crewhumor

De oudste wet van het entertainment: wat er ook gebeurt, het doek gaat op.

The truck doesn't lie

Uitdrukkingen & crewhumor

Aan het einde van de load-out geeft de camion zijn eerlijke oordeel: past alles erin zoals gepland, dan was het werk goed; blijft er iets op de kade staan, dan is er ergens gesjoemeld. Tegen het truckpack valt niet te discussiëren.

Tie line

Materiaal & gereedschap

Het dunne zwarte koord waarmee in het theater kabels gebonden en doeken geknoopt worden, herbruikbaar waar een tyrap maar één leven heeft. In Amerikaanse theaters koop je het per kilometer.

Timecode

Licht

Het tijdsignaal waarmee licht, video en pyro seconde per seconde aan de muziek gekoppeld worden. Alles loopt vanzelf perfect synchroon, tot de band beslist een nummer langer te spelen en de operator toch weer zelf moet rijden.

Toi toi toi

Theater

De theaterwens voor succes, drie keer, nooit bedankt achteraf. Succes wensen brengt ongeluk, dit niet.

Toi toi toi zeggen ze hier niet

Uitdrukkingen & crewhumor

Op de werf wenst men elkaar geen succes, men zegt: tot straks aan de camion.

Toiletdame

Functies & ploeg

Houdt het sanitair proper en de rij menselijk. Onmisbaar en onderschat, vandaar ons zusterbedrijf Toiletdames.be.

Tomorrowland-brug

Festival & terrein

De iconische toegangsbrug van Tomorrowland in Boom. Ook wie er zelden werkt, kent ze.

Toneeltoren

Theater

De hoge ruimte boven het podium waar decors in verdwijnen.

Toneelwagen

Theater

Een platform op wielen waarop een volledig decor staat dat in één beweging op en af het toneel rijdt. Grote musicalhuizen schuiven zo complete straten en huiskamers in seconden in elkaar.

Top

Geluid

De speaker voor mid en hoog, boven op of naast de subs.

Tophat

Licht

De zwarte koker voor op een spot die strooilicht en inkijk in de lens beperkt. Genoemd naar de hoge hoed die hij is, en meestal met gaffa nog wat langer gemaakt.

Toren

Rigging & constructie

Verticale constructie voor PA, licht of delay. Wordt beklommen door mensen met attesten en zenuwen van staal.

Tot aan de camion

Uitdrukkingen & crewhumor

Het werfequivalent van tot ziens. Want daar eindigt en begint alles.

Tourmanager

Functies & ploeg

Regelt alles rond de artiest op tour: reizen, hotels, geld en humeur.

Trailer

Werf & logistiek

De oplegger van de camion. Een goed gepakte trailer is een puzzel op wielen.

Transport

Werf & logistiek

De logistieke ader van dit vak: zonder transport geen show, zonder crew geen transport gelost.

Traveldag

Werf & logistiek

Een dag zonder show waarop alleen gereisd wordt. Voor de buitenwereld een vrije dag, voor de crew een dag file, tankstations en wachten op de ferry.

Trek

Theater

Eén hijslijn van de trekkenwand, met een eigen nummer. Trek 12 komt, hoofden erbij.

Trekkenwand

Trekkenwand

Theater

De wand met trekken (hijslijnen) waarmee decors en doeken op en neer gaan. Vroeger hennep en spierkracht, nu vaak automatisch.

Trix

Venues

Antwerpse concertzaal en muziekwerkplaats, springplank voor gitaren en zwetende clubshows.

Truckersknoop

Materiaal & gereedschap

De knoop die als een katrol werkt en waarmee je een touw of zeil muurvast kan aanspannen, in het Engels de truckers hitch. Genoemd naar de vrachtwagenchauffeurs die er ladingen mee sjorden voor de spanband bestond.

Truckpack

Werf & logistiek

De vaste volgorde waarin een camion gepakt wordt. Wie het truckpack breekt, hoort dat meteen van de driver.

Truss

Truss

Rigging & constructie

Aluminium vakwerkbalken waar licht, geluid en video aan hangen. De ruggengraat boven elk podium.

Truss warmer

Licht

Toestel dat de truss zelf aanlicht als decorelement.

Truss-protector

Materiaal & gereedschap

Beschermhoes of hoekstuk dat truss en spansets spaart bij het aanslaan.

Tungsten

Licht

De klassieke gloeidraadlamp met zijn warme, rijke licht. Grotendeels vervangen door LED, maar lichtontwerpers blijven zweren bij de gloed die alleen een echte draad geeft, zeker in theater en op tv.

Twee-nul

Geluid

Crewtaal voor de klassieke 20 minuten omroep voor showtime. Varieert per huis, stress is universeel.

Two able-bodied, sober loaders

Uitdrukkingen & crewhumor

De beroemdste zin uit duizenden Amerikaanse contractriders: de organisator moet twee gezonde en nuchtere laders voorzien. Dat nuchter er expliciet bij moest, vertelt veel over de gloriejaren van de rock-'n-roll.

Two is one, one is none

Uitdrukkingen & crewhumor

Wie één exemplaar heeft van iets cruciaals, heeft er eigenlijk geen: alles wat kapot kan, gaat ooit kapot. Daarom liggen er reservelampen, reservekabels en reservemicrofoons klaar. Geleend van het leger, dagelijks bewezen op de werf.

Tyrap

Tyrap

Materiaal & gereedschap

De kabelbinder. Het meest gebruikte en meest onderschatte stuk gereedschap van het vak. Lees onze ode op de blog.

Universe

Licht

Eén DMX-lijn van 512 kanalen. Grote shows tellen er tientallen.

Up to eleven

Uitdrukkingen & crewhumor

Nog net dat tikje harder dan het hardst, naar de legendarische scène uit This Is Spinal Tap waarin de versterker tot elf gaat in plaats van tien. De film is fictie, de uitdrukking is springlevend vakjargon geworden.

Up-rigger

Functies & ploeg

De rigger die boven in het staal of aan het dak werkt.

UPS

Stroom & techniek

De batterijback-up die kritieke apparatuur recht houdt bij een stroomdip.

Valdemper

Materiaal & gereedschap

Het element in de vallijn dat een val opvangt en de klap absorbeert.

Valluik

Theater

Het luik in de toneelvloer waardoor spelers en decorstukken verschijnen of verdwijnen, in het Engels de trap. Al eeuwen de favoriete uitgang van duivels, geesten en goochelaars.

Vandeputte Safety

Bedrijven & merken

Belgische safety-specialist uit de Antwerpse regio: van veiligheidsschoenen tot volledige PBM-programma's. Waar onze schoenengids naar verwijst.

Vasthouden is ook werken

Uitdrukkingen & crewhumor

Troost voor wie een kwartier een baseplate recht moet houden.

Veiligheidsperimeter

Special effects & pyro

De zone rond elk effect waar niemand mag staan tijdens het afvuren, berekend per effect en gecontroleerd voor elke show. De onzichtbare lijn tussen spektakel en incident.

Veiligheidsschoenen

Veiligheidsschoenen

Materiaal & gereedschap

Minimum S3 op onze werven. Alles wat je erover moet weten staat in onze grote schoenengids.

Venue-technicus

Functies & ploeg

De vaste technicus van de zaal. Kent elk stopcontact en elke kortere weg.

Verdeler

Stroom & techniek

De kast die hoofdstroom opsplitst naar kleinere circuits. Ook bekend als distro.

Videoregie

Video & AV

De plek waar camerabeelden gemixt worden tot wat op de schermen komt.

Videoregisseur

Functies & ploeg

Kiest live welke camerabeelden op de schermen komen en dirigeert de cameramensen via intercom. Denkt in shots vooruit zoals een schaker in zetten.

Videowall-brug

Video & AV

De draagconstructie waaraan een LED-wand hangt of waarop ze steunt.

Vier hoeken

Uitdrukkingen & crewhumor

De roep om met vier man een case of deck te tillen. Eén hoek te weinig voel je in je rug.

Vierde wand

Theater

De denkbeeldige wand tussen spelers en publiek. Doorbreken mag, maar dan bewust.

Viernulvier

Venues

Het Gentse kunstencentrum in het Vooruit-gebouw, een eeuw oud feestpaleis van de socialistische beweging. De naam veranderde, het adres en de balzaal bleven.

Virtuele soundcheck

Geluid

De opgenomen multitrack van een vorige show afspelen door de tafel, zodat de technicus kan mixen zonder dat de band op het podium hoeft te staan. De band ligt nog in de bus, de mix wordt intussen beter.

Vlakke vloer

Theater

Zaal zonder vast podium of tribune. De speeltuin van hedendaags theater en dans.

Volgsysteem

Functies & ploeg

Hoe een crewchief zijn ploeg verdeelt en opvolgt tijdens een shift. Bij ons digitaal, via de jobfiche.

Vorst Nationaal

Venues

De Brusselse concertklassieker, in het Frans Forest National. Ronde zaal, rijke geschiedenis.

Wacken

Venues

Het metalfestival in een Noord-Duits dorp van achttienhonderd inwoners dat elke zomer verzeventigvoudigt. Boeren rijden er met tractoren vast campers uit de modder: service inbegrepen in het ticket.

Walk-in muziek

Geluid

De muziek terwijl het publiek binnenkomt. Zorgvuldig gekozen, zelden opgemerkt.

Wash

Licht

Toestel of bundel die een vlak egaal in kleur zet. De verf van het lichtplan.

Waterbar

Festival & terrein

Het gratis waterpunt, sinds enkele jaren de norm op grote festivals.

Waterpas

Materiaal & gereedschap

Bewijst of het podium echt vlak is, of alleen maar vlak lijkt.

Waterscherm

Special effects & pyro

Een dun gordijn van waterdruppels waarop geprojecteerd wordt, zodat beelden in het niets lijken te zweven. Groot effect, grote afvoergoot.

We'll fix it in the mix

Uitdrukkingen & crewhumor

De eeuwige studiobelofte dat een fout later in de mix wel wordt rechtgezet. Half grap, half uitstelgedrag, en iedereen weet: wat slecht wordt ingespeeld, wordt zelden goed gemixt.

Weather hold

Festival & terrein

De pauzeknop van een openluchtshow: bij naderend onweer wordt alles stilgelegd en schuilt iedereen tot de bui voorbij is. De weerman is die dag de belangrijkste persoon op de site.

Wedge

Wedge

Geluid

De wigvormige vloermonitor aan de voeten van de artiest.

WeFact / OnSinch

Bedrijven & merken

Geen showtechniek, wel de motor achter onze administratie: facturatie en crewplanning. Ook een werf moet gefactureerd worden.

Weide

Festival & terrein

Het festivalterrein. Bij zon een paradijs, bij regen een fitnessprogramma voor crew.

Wembley Stadium

Wembley Stadium

Venues

Het Londense stadion waar stadiontours geschiedenis schrijven. De boog zie je van kilometers ver.

Werchter

Werchter

Venues

Het festivaldorp dat elke zomer wereldhoofdstad van de rock wordt. Voor ons vertrouwd terrein.

Werflatijn

Uitdrukkingen & crewhumor

De mix van Vlaams, Engels en gebaren waarmee internationale crews elkaar perfect verstaan.

Werkbon

Werf & logistiek

Het papier (bij ons: het scherm) waarop de gepresteerde uren staan. Bij H4E heet dat de digitale jobfiche.

Werkhandschoenen

Materiaal & gereedschap

Standaarduitrusting. Grip, bescherming en de reden dat je na tien jaar nog vingerafdrukken hebt.

WIcreations

Bedrijven & merken

Belgische specialist in beweging en speciale constructies uit Heist-op-den-Berg: draaiende podia, vliegende artiesten en decors die niemand anders gebouwd krijgt. Wereldspeler van eigen bodem.

Wie zijn afval laat liggen...

Uitdrukkingen & crewhumor

...ruimt morgen dat van iedereen. Werfregels schrijven zichzelf.

Wieltje

Stroom & techniek

De haspel. Uitrollen voor gebruik, tenzij je graag een verwarmingselement maakt.

Windmeting

Festival & terrein

Continue meting van windsnelheid op torens en podia. Boven bepaalde waarden gaat alles plat of dicht, zonder discussie.

Windverband

Rigging & constructie

De diagonale schoren die een constructie stijf maken tegen zijwaartse krachten. Zonder windverband is een toren een dominosteen die op zijn beurt wacht.

WLL

Rigging & constructie

Working Load Limit: de maximale werklast van hijsmateriaal. Staat erop gestempeld, wordt nooit overschreden.

Worklight

Licht

Het witte werklicht tijdens op- en afbouw. De minst sexy en meest gebruikte lichtstand van het vak.

Wristband

Werf & logistiek

Het polsbandje dat bepaalt waar je wel en niet binnen mag. Kleurcodes zijn wet.

XLR

XLR

Geluid

De driepolige audiostekker met slotje. De handdruk van de geluidswereld.

xR

Video & AV

Extended reality: een studio waar LED-wanden de omgeving tonen en de camera perfect meebeweegt, zodat de virtuele wereld echt lijkt. De techniek achter moderne tv-shows en streamingconcerten, geboren toen corona de zalen sloot.

Yamaha

Bedrijven & merken

Bouwt van blokfluiten tot mengtafels. In het live-circuit vooral bekend om betrouwbare consoles.

Yellow card

Werf & logistiek

Amerikaanse vakbondsterm voor een tourproductie die volledig met IATSE-crew reist en werkt. Staat het gele kaartje op de show, dan liggen de crew-afspraken vast tot op de minuut.

Zaklamp

Materiaal & gereedschap

Zie hoofdlamp, maar dan met één hand minder.

Zandzak

Materiaal & gereedschap

De zak zand die doeken, statieven en kleine constructies op hun plaats houdt, het oudste ballastsysteem van het theater. Simpel, goedkoop en onverslijtbaar, precies daarom nooit verdwenen.

Ziggo Dome

Ziggo Dome

Venues

De Amsterdamse arena die de standaard zette voor moderne concertzalen in de Benelux.

Zijlicht

Licht

Licht vanaf de zijkant, geliefd in dans omdat het lichamen boetseert.

Zwaantje

Functies & ploeg

Kwispelend crewlid dat overal tegelijk wil helpen. Liefkozend bedoeld, meestal.

Fotoverantwoording+

Foto's via Wikimedia Commons, gebruikt onder de vermelde vrije licenties. Dank aan de makers.